Litouwse filmdagen 2007

AŠ ESI TU (YOU AM I)

vrijdag 7 december, 19.30 uur
regie: Kristijonas Vildžiūnas
met: Andrius Bialobžeskis (Baronas), Jurga Jutaitė (Dominyka), Mykolas Vildžiūnas, Renata Vėberytė-Loman e.a.
Litouwen/Duitsland, 2006, 90 min

Na nog een laatste bezoekje aan zijn voormalige vriendin begeeft de jonge architect Baronas zich diep in een onaangetast bos om daar een nieuw bestaan op te bouwen – letterlijk, in een futuristisch zelfgebouwd glazen huis hoog in een boom. Toch houdt hij contact met zijn vroegere leven, en af en toe komt hij naar beneden en maakt hij wandelingen in het bos. Zijn vastberadenheid om een nieuwe ecologisch verantwoorde levenswijze te ontwikkelen wordt op diverse manieren op de proef gesteld. Zo ontdekt hij een groepje jongelui die een weekend lang in de datsja bij hem in de buurt verblijft om daar de verjaardag van één van hen, de knappe Dominyka, te vieren. Onopgemerkt mengt hij zich tussen de feestvierders en begint hij Dominyka het hof te maken… YOU AM I, vorig jaar geselecteerd voor Cannes en eerder dit jaar in Nederland te zien op het Rotterdamse filmfestival, is een dromerig, fris en ook raadselachtig portret van jonge Litouwers op zoek naar iets bijzonders. Een inspirerende, pastorale film die vraagt om een creatieve manier van kijken.

NUODĖMĖS UŽKALBĖJIMAS (WHISPER OF SIN)

zaterdag 8 december, 19.45 uur
regie: Algimantas Puipa
met: Rasa Samuolytė (Vika), Aleksas Kazanavičius (Paulius), Kostas Smoriginas (Go), Nelė Savičenko (Rita), Remigijus Sabulis (Leo)
Litouwen, 2006, 100 min

De Litouwse schrijfster Jurga Ivanauskaitė (1961-2007) werd in de jaren ’90 bekend als spreekbuis van ontevreden en opstandige jongeren. Ze schreef diverse bestsellers, die ook buiten Litouwen werden vertaald en uitgegeven. De film WHISPER OF SIN, waarvoor ze samen met de regisseur het scenario schreef, is gebaseerd op drie van haar romans, met name het - wegens haar onomwonden benadering van de vrouwelijke seksuele hartstocht - omstreden Witch and Rain (1993). Het verhaal gaat over de innerlijke worstelingen van de jonge journaliste, Vika, wiens man in een inrichting verblijft. Ze beleeft een romance met een knappe maar getormenteerde katholieke priester, Paulius, maar komt in een neerwaartse spiraal terecht als deze toch voor zijn roeping kiest en aan hun relatie een einde maakt. Niet alleen Vika maar ook de mensen in haar omgeving lijken gevangen in een hedendaagse zoektocht naar geestelijke harmonie, waarbij de grenzen tussen gezond verstand en krankzinnigheid langzaam vervagen. Met meer dan 15 films op zijn naam, waaronder een aantal nationale kassasuccessen, geldt regisseur en scenarioschrijver Algimantas Puipa (1951) als een veteraan van de Litouwse cinema. Naar dit samenwerkingsproject met Jurga Ivanauskaitė, die vlak voor uitbreng van de film aan kanker overleed, werd dan ook met veel belangstelling uitgekeken.

RIEŠUTŲ DUONA (THE NUT BREAD)

zondag 9 december, 17.00 uur
regie: Arūnas Žebriūnas
met: Stasys Jonynas (oude Andrius), Algirdas Latėnas (jonge Andrius), Elvyra Piškinaitė (Liuka), Saulius Sipaitis (vader van Andrius), Leonidas Obolenskis (opa van Andrius), Antanas Šurna (vader van Liuka) e.a.
Litouwen (Sovjet-Unie), 1978, 71 min

Deze speelse en subtiele herinneringen van een man aan zijn kindertijd, jeugd en eerste liefde in een klein Litouws provinciestadje is één van de meest poëtische films van de Litouwse cinema. Andrius en Liuka groeien in de buurt van elkaar op en houden al vanaf hun kinderjaren van elkaar. Wanneer er echter op een dag tussen hun vaders ruzie ontstaat over iets onbenulligs worden de twee gescheiden – net als Romeo en Julia. Vlak daarna verlaten Liuka en haar familie het stadje en blijft Andrius alleen met zijn herinneringen achter. Veel later, in de jaren na de oorlog, doet de geur van een stuk notenbrood dat Andrius van zijn geliefde had gekregen hem terugdenken aan zijn jeugd en aan Liuka. Regisseur Žebriūnas laat op tragikomische wijze zien hoe ingewikkeld menselijke relaties soms kunnen zijn, en welke enorme indruk de eerste liefde en het eerste besef van gevoelens kan achterlaten op de onbedorven en dus nog kwetsbare jeugd. De film, die ook bekend is onder de Russische titel ORECHOVY CHLEB, werd gerealiseerd door een voornamelijk Litouwse groep filmmakers die de inbreng/bemoeienis van ‘Moskou’ zo beperkt mogelijk wisten te houden.

SEPTYNI NEMATOMI ŽMONĖS (SEVEN INVISIBLE MEN)

zondag 9 en dinsdag 11 december, 19.30 uur
regie: Sharunas Bartas
met: Dimitrij Podnozov (Vanechka), Rita Klein (Masha), Aleksandr Esaulov (Pasha), Saakanush Vanyan (Mila), Denis Kirilov (Bobik), Igor Cyganov (Karpusha) e.a.
Portugal/Nederland/Frankrijk/Litouwen, 2005, 119 min, Nederlands ondertiteld

Een groepje drop-outs, losers en criminelen reist in een gestolen Mercedes schijnbaar doelloos langs talloze vervallen huizen en onbegaanbare wegen om uiteindelijk te belanden op een oude onttakelde staatsboerderij op de Krim, het zuidelijkste puntje van de voormalige Sovjet-Unie, waar de moeder, vrouw en dochter van één van hen wonen. De mannen doden de tijd met roken, drinken en voor zich uit staren, maar er broeit een onderhuidse spanning. Op de laatste avond houden zij een feest dat even destructief blijkt als hun leven zelf. De achtste film van in Litouwen bekendste regisseur Sharunas Bartas biedt weer even weinig houvast als altijd. Hij is niet geïnteresseerd in het vertellen van een vastomlijnd verhaal, maar wil de kijker aanzetten tot denken en voelen. Lange statische shots, een fascinerende soundtrack en het oogverblindend camerawerk (zoals altijd van Bartas zelf) voeren de kijker mee in een wereld vol poëtische bespiegelingen. Op festivals als Cannes en Rotterdam is Bartas dan ook een welkome gast, en geniet hij de reputatie te behoren tot de grote, schilderkunstige filmers van de moderne cinema. Wie zich overgeeft ziet met SEVEN INVISIBLE MEN een schilderachtige, hypnotiserende kruising tussen een roadmovie zonder richting en een liefdesverhaal zonder liefde.